Apostil ve Lahey Anlaşması

LAHEY ANLAŞMASI

YABANCI RESMİ BELGELERİN TASDİK EDİLMESİ KOŞULUNU GEÇERSİZ KILAN KONVANSİYON
 
(5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi)
 
İşbu Konvansiyonu imzalayan devletler,
Yabancı resmi belgeler için diplomatik veya konsolosluk tasdik koşulunu ortadan kaldırmak amacıyla, bir Konvansiyon akdetmeye karar vermişler ve aşağıdaki hükümlerde mutabık kalmışlardır:
 
Madde 1
Bu Konvansiyon, bir Akit Devletin topraklarında düzenlenen ve başka bir Akit Devletin topraklarında ibraz edilmesi gereken resmi belgeler için geçerli olacaktır.
İşbu Konvansiyonda aşağıdaki belgeler resmi belge olarak kabul edilecektir:
(a) -savcılardan, zabit katiplerinden veya tebligat görevlilerinden alınan belgeler de dahil olmak üzere- devletin mahkemeleri ile bağlantılı olan bir makam veya yetkiliden alınan belgeler;
(b) idari belgeler;
(c) noter huzurunda yapılan işlemler;
(d) şahısların özel sıfatlarıyla imzaladığı belgelere eklenmiş resmi tasdiknameler; örneğin, bir belgenin tescilli veya belli bir tarihte mevcut olduğunu kaydeden resmi tasdikname ve imzaların resmi ve noter tasdikleri.
Ancak bu Konvansiyon aşağıdaki belgeler için geçerli olmayacaktır:
elçilik veya konsolosluk yetkilileri tarafından imzalanan belgeler;
doğrudan ticari veya gümrük işlemleriyle ilgili idari belgeler.
 
Madde 2
Akit Devletler, bu Konvansiyonun geçerli olduğu ve kendi ülkelerinde ibraz edilmesi gereken belgeleri tasdik etme zorunluluğundan muaf olacaklardır. Bu Konvansiyonda tasdik etme, belgenin ibraz edilmesi gereken ülkenin elçilik veya konsolosluk görevlilerinin imzasının gerçek olduğunu, belgeyi imzalayan kişinin sıfatını ve -ilgili olduğu durumda- belgedeki mühür veya kasenin aidiyetini tasdik ettikleri bir formalite anlamına gelmektedir.

Madde 3
İmzanın gerçek olduğunu, belgeyi imzalayan kişinin sıfatını ve –ilgili olduğu durumda- belgedeki mühür veya kasenin aidiyetini tasdik etmek için gerekebilecek tek formalite, belgenin düzenlendiği Devletin yetkili mercileri tarafından düzenlenen ve 4. Maddede tarif edilmiş olan bir tasdiknamenin ilave edilmesidir.
Ancak, belgenin ibraz edildiği Devlette yürürlükte olan kanun, yönetmelik veya uygulamalar veya iki veya daha fazla Akit Devletin arasındaki bir anlaşma söz konusu formaliteyi feshetmişse veya basitleştirmişse veya ilgili belgeyi tasdik zorunluluğundan muaf tutmuşsa yukarıdaki fıkrada bahsi geçen formalite talep edilemeyecektir.
 
Madde 4
3. Maddenin ilk fıkrasında bahsi geçen tasdikname belge veya bir bos sayfa üzerine yazılacaktır. Tasdikname, bu Konvansiyona eklenen örnek modelde gösterildiği şekilde olacaktır.
Ancak, Tasdikname, düzenleyen makamın resmi dilinde yazılabilecektir. Belgede kullanılan standart terimler ikinci bir dilde de olabilecektir. “Apostille (Convention de La Haye du 5 Octobre 1961)” baslığı Fransızca olacaktır.
 
Madde 5
Tasdikname, belgeyi imzalayan kişinin veya herhangi bir belge hamilinin talebi üzerine düzenlenecektir.
Gerektiği şekilde doldurulan tasdiknameler imzanın gerçekliğini, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla görevli olduğunu ve –ilgili olduğu durumda- belgedeki kase veya mührün aidiyetini tasdik edecektir.
Tasdikname üzerindeki imza, mühür ve kase her türlü tasdik zorunluluğundan muaftır.
 
Madde 6
Akit Devletler 3. Maddenin ilk fıkrasında bahsi geçen tasdiknameyi düzenleme yetkisine sahip olan görevlileri resmi fonksiyonlarını belirterek atayacaklardır.
Akit Devletler atama tebligatlarını, onay veya göreve başlama belgeleri veya kapsam beyanatlarıyla birlikte, Hollanda Dış isleri Bakanlığına bildireceklerdir. Ayni zamanda atanan yetkililerde yapılan değişikliklerin tebligatını da yapacaklardır.

Madde 7
6. Madde uyarınca atanan yetkililer aşağıdaki hususları belirtecek şekilde düzenledikleri tasdiknameleri bir sicil veya kart indeksine kaydedeceklerdir:
a) tasdiknamenin numarası ve tarihi,
b) resmi belgeyi imzalayan kişinin adi ve hangi sıfatla hareket ettiği veya imzasız belgelerde mührü veya kaseyi basan merciinin adi.
Herhangi bir kişinin talep etmesi halinde, tasdiknameyi düzenleyen merci tasdiknamedeki bilgilerin sicil veya kart indeksindeki bilgilere uygun olup olmadığını teyit edecektir.
 
Madde 8
İki veya daha fazla Akit Devlet arasındaki bir anlaşma veya sözleşme, imza, mühür veya kaselerin bazı formaliteler için tasdik edilmesini gerektiren hükümler içerirse, bu Konvansiyon söz konusu hükümleri ancak söz konusu formalitelerin 3. ve 4. Maddelerde bahsedilen formalitelerden daha kati olmaları halinde geçersiz kılacaktır.
 
Madde 9
Akit Devletler, bu Konvansiyonun muafiyet getirdiği durumlarda elçilik veya konsolosluk görevlilerinin tasdik işlemi yapmalarını önlemek için gereken önlemleri alacaklardır.
 
Madde 10
Bu Konvansiyon Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansının Dokuzuncu Oturumunda temsil edilen Devletlerle birlikte İzlanda, İrlanda, Liechenstein ve Türkiye’nin imzasına açık olacaktır.
Anlaşma onaylanacak ve onay belgeleri Hollanda Dış İşleri Bakanlığına ibraz edilecektir.
 
Madde 11
İşbu Konvansiyon 10. Maddenin ikinci fıkrasında bahsedilen üçüncü onay belgesinin ibraz edilmesinden sonraki altmışıncı günde yürürlüğe girecektir.
Altmışıncı günden sonra Konvansiyonu onaylayan taraf Devletlerde Konvansiyon, onay belgesinin ibraz edilmesinden sonra yürürlüğe girecektir.

Madde 12
10. Maddede bahsedilmeyen devletler Konvansiyonun yürürlüğe girmesinden sonra 11. Maddenin ilk fıkrası uyarınca bu Konvansiyona katılabileceklerdir. Katilim belgesi Hollanda Dış İşleri Bakanlığına ibraz edilecektir.
Söz konusu katilim, katılan devletle 15. Maddenin d) bendinde bahsedilen tebligatın alınmasından sonra altı ay içinde katılıma itiraz etmeyen Akit Devletler arasındaki ilişkilerle ilgili olarak geçerlilik kazanacaktır. İtirazlar Hollanda Dış İşleri Bakanlığına bildirilecektir.
Konvansiyon, katılan devletle, katılımına itiraz etmeyen devletler arasında geçerli olmak üzere yukarıdaki fıkrada bahsi geçen altı aylık sürenin sona ermesinden sonraki altmışıncı günde yürürlüğe girecektir.
 
Madde 13
Devletler imzalama, onaylama veya katilim esnasında bu Konvansiyonun uluslararası ilişkilerinden sorumlu oldukları bütün ülkeleri veya bir veya daha fazlasını kapsayacağını ilan edebileceklerdir. Böyle bir ilan ilgili Devlette Konvansiyonun yürürlüğe girdiği tarihte geçerlilik kazanacaktır.
Daha sonra yapılacak kapsam genişletmeleri Hollanda Dışişleri Bakanlığına bildirilecektir.
Kapsam genişletme ilanı Konvansiyonu imzalayan ve onaylayan bir Devlet tarafından yapılırsa, Konvansiyon ilgili ülkelerde 11. madde uyarınca yürürlüğe girecektir. Kapsam genişletme ilanı katılan bir Devlet tarafından yapılırsa Konvansiyon ilgili ülkelerde 12. Madde uyarınca yürürlüğe girecektir.
 
Madde 14
İşbu Konvansiyon, sonradan onaylayan veya katılan devletler de dahil olmak üzere, 11. maddesinin ilk fıkrası uyarınca yürürlüğe girme tarihinden sonra beş yıl süreyle yürürlükte kalacaktır.
İtiraz olmaması halinde Konvansiyon zimnen beş yıllık sürelerle uzatılacaktır.
İtirazlar beş yıllık sürenin sona ermesinden en az altı ay önce Hollanda Dış İşleri Bakanlığına bildirilecektir.
İtirazlar Konvansiyonun geçerli olduğu bazı ülkelerle sinirli olabilecektir.
İkaz sadece bildirimde bulunan Devletle ilgili olarak geçerli olacaktır. Konvansiyon diğer Akit Devletler için yürürlükte kalmaya devam edecektir.
 
Madde 15

Hollanda Dış İşleri Bakanlığı Madde 10’da bahsedilen Devletlere ve 12. Madde uyarınca katılan devletlere aşağıdaki hususlarda tebligat yapacaktır:
6. Maddenin ikinci fıkrasında bahsedilen bildirimler;
10. Maddede bahsedilen imzalar ve onaylar;
işbu Konvansiyonun 11. Maddenin ilk fıkrası uyarınca yürürlüğe girdiği tarih;
12. Maddede bahsedilen katilim ve itirazlar ile söz konusu katılımların yürürlüğe girdiği tarihler;
13. Maddede bahsedilen kapsam genişletmeleri ve yürürlüğe girme tarihleri;
14. Maddenin üçüncü fıkrasında bahsedilen ikazlar.
Tasdiken, usulünce yetkilendirilmiş olan altta imzası bulunanlar bu Konvansiyonu imzalamışlardır.
Bu Konvansiyon, Lahey’de 5 Ekim 1961 tarihinde Fransızca ve İngilizce lisanlarında düzenlenmiş olup iki metin arasında ihtilaf olması halinde Fransızca metin geçerli sayılacaktır. Konvansiyon Hollanda Devlet arşivine tevdi edilecek bir nüsha halinde düzenlenmiş olup tasdikli bir sureti diplomatik kanallardan Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansının Dokuzuncu Oturumunda temsil edilen Devletlere ve İzlanda, İrlanda, Liechtenstein ve Türkiye’ye gönderilecektir.